گل جالیز ظاهری فریبنده اما بسیار خطرناک

گل جالیز در مزرعه گوجه

گل جالیز (Orobanche) گیاهی است انگلی و فاقد کلروفیل و در نتیجه عدم فتوسنتز می باشد.

این گیاه به صورت اختصاصی انگل گیاهان دو لپه ای می باشد که با تغذیه از آب و مواد غذایی از ریشه گیاه میزبان موجب خسارات بسیار سنگینی در عملکرد گیاهان می شود. این گیاه به بسیاری از محصولات زراعی و باغی مانند آفتاب‌گردان، بادمجان، گوجه فرنگی، عدس، باقلا، کلزا، هویج ، زرد آلو ، بادام و… حمله می کند.

هنگامی که اندام هوایی گل جالیز بر روی سطح خاک مشاهده می شود باید بدانید که تا ۷۰ % از خسارت خود را به گیاه وارد کرده است.

تولید مثل

جوانه زنی بذر گل جالیز بر روی ریشه گیاهان دو لپه ای با شروع فعالیت های شیمیایی ریشه های گیاه میزبان تحریک می شود و شروع به جوانه زنی می کند. بذر گل جالیز به دلیل وزن بسیار پایین و کوچک بودن به راحتی از طریق باد و هوا جا به جا منتقل و تکثیر پیدا می کند.

باید توجه داشت هر گل جالیز حدود ۲۵۰ هزار بذر تولید می کند و هر ۱۰۰ میلی گرم بذر جالیز حدود ۲۰ هزار بذر می باشد تا بقای خود را به راحتی ادامه دهد. بذر این گیاه به یک الی دو سال می تواند در خاک مزرعه خواب داشته باشد و برای بقای خود می تواند تا ۲۰ سال در خاک قوه نامیه خود را حفظ کند.

پس از جوانه زنی و ریشه دهی گیاه میزبان، بذر گل جالیز، پس از جوانه زنی ریشه گیاه، ریشه های خود را به دور ریشه گیاه میزبان پیچیده و توسط فعالیت آنزیم ها و فشار مکانیکی، ریشه خود را وارد ریشه گیاه میزبان می‌کند و در نهایت ریشه های خود را به دور حلقه های آوندی پیچ می‌دهد و با ارتباط قوی و مستقیم با آوند ها شروع به تغذیه مستقیم می کند.

در ایران حدود ۳۶ گونه از این گیاه انگلی بسیار زیبا و خطرناک شناسایی شده است.

گل جالیز در مزرعه

راه های مبارزه با گل جالیز

از راه های مبارزه با این گیاه انگلی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد :

  • آیش کردن زمین و یا ترجیحا ایجاد تناوب زراعی طولانی مدت با گیاهانی که میزبان گل جالیز نباشند
  • تغذیه مناسب گیاهان زراعی و کنترل pH  خاک
  • تحریک جوانه زنی بذر و رشد این گیاه در  pH های بالای خاک (قلیایی بودن خاک) به دلیل پایین بودن جذب عناصر غذایی و ضعف عمومی گیاه میزبان انجام می‌شود. یکی از بهترین راه های کنترل گل جالیز پایین آوردن pH خاک و اسیدی کردن خاک می‌باشد.
  • وجین دستی گل جالیز: باید توجه داشت تا به محض مشاهده اندام هوایی این گیاه ، آن را باید از سطح خاک برش داد و حتما چندین بار این کار باید انجام شود تا به ریشه های گیاه زراعی آسیب جدی وارد نشود و حتما باید قبل از به بذر رفتن گل جالیز این عمل انجام گیرد تا بذر های بیشتری تولید و تکثیر پیدا نکند.
  • یخ آب زمستانه نیز در کنترل و مبارزه با گیاه انگلی گل جالیز بسیار موثر می‌باشد.
  • شعله افکن: در این روش می‌توان اندام هوایی را با شعله افکن سوزاند و از بین برد.
گل جالیز در مزرعه جالیز
author-avatar

درباره مهندس محسن اسدالهی

کارشناس زراعت و اصلاح نباتات، متخصص حفظ و نگهداری فضای سبز، مدیریت باغ و گیاهان جدید کشاورزی، کارآفرین محصولات جدید کشاورزی در سال ۱۳۹۷ از دید شبکه یک سیما

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *