باغبانی, زراعت, گلخانه, گیاه پزشکی

تغذیه گیاهی ، قسمت چهارم: کمبود مواد معدنی پتاسیم، کلسیم، منیزیم، کلر، روی و سدیم

تغدیه گیاهی ( کمبود عناصر غذایی )

کمبود مواد معدنی پتاسیم، کلسیم، منیزیم، کلر، روی و سدیم

این گروه شامل برخی از شناخته شده ترین عناصر معدنی است. پتاسیم، کلسیم و منیزیم از درشت مغذی ها و کلر، روی و سدیم از ریزمغذی های این گروه هستند. این عناصر ممکن است در قالب یون های موجود در سیتوسول یا واکوئل ها یافت شوند و به شکل الکتروستاتیک یا در قالب لیگاندهایی با ترکیبات کربن دار بزرگتر ترکیب شوند.

نقش پتاسیم و علائم کمبود آن

پتاسیم که در قالب کاتیون k+ در گیاهان وجود دارد، نقش مهمی در تنظیم پتانسیل اسمزی سلول های گیاهی بازی می کند.

کمبود مواد معدنی پتاسیم در ذرت

اولین علامت قابل مشاهده کمبود پتاسیم کلروز لکه ای یا حاشیه ای است که بعد از آن ابتدا به نکروزه نوک برگ ها و سپس حاشیه ها و بین رگبرگ ها منجر می شود. در بسیاری از تک لپه ای ها، ممکن است زخم های نکروزه در ابتدا در نوک برگ ها و حاشیه ها تشکیل شوند و پس از آن به طرف قاعده برگ پیشروی کنند. از آنجا که پتاسیم می تواند به برگ های جوان تر انتقال یابد، این علائم در ابتدا روی برگ های بالغ تر به سمت قاعده گیاه ظاهر می شوند.

همچنین ممکن است برگ ها لوله ای یا دچار پیچ خوردگی شوند. ممکن است ساقه های گیاهان رویارو با کمبود پتاسیم باریک و ضعیف باشند و نواحی میان گره ای کوتاه غیر معمولی داشته باشند. در ذرت دچار کمبود پتاسیم ممکن است ریشه ها نسبت به قارچ پوسیدگی ریشه حساس تر شود و این حساسیت و اثرات آن روی ساقه ، به افزایش تمایل گیاه به ورس ( خوابیدن روی زمین) منجر شود.

نقش کلسیم و علائم کمبود آن

یون های کلسیم دو نقش متمایز در گیاهان دارند:

  1. یک نقش ساختمانی / آپو پلاستی، که به موجب آن به گروه های اسیدی لیپید های غشایی متصل شده و با پکتین ها بخ ویژه در تیغه میانی جداکننده سلول های به تازگی تقسیم شده پیوند کووالانسی می دهد.
  2. نقش سیگنال دهی که به موجب آن کلسیم به عنوان پیامبر ثانویه ای عمل می کند که موجب آغازش پاسخ خای گیاه به عوامل محرک محیطی می شود.

کلسیم در کارکردی که به عنوان پیام‌بر ثانویه دارد، ممکن است به کالمودولین (پروتئینی که در سیتویول سلول های گیاهی یافت می شود) بچسبد. سپس کمپلکس کالمودولین به انواع مختلف پروتئین ها از جمله کیناز ها ، فسفاتازها، پروتئین های سیگنالی پیام رسان ثانویه و پروتئین های اسکلت سلولی متصل می شود و به این ترتیب تعدادی از فرایند های سلولی از کنترل نسخه برداری و حیات سلولی تا آزاد سازی سیگنال های شیمیایی را تنظیم می کند.

کمبود کلسیم در برگ سیب زمینی

علائم مشخصه کمبود کلسیم شامل نکروزه شدن نواحی مریستمی جوان نظیر نوک ریشه ها یا برگ های جوان است، یعنی جایی که تقسیم سلول و تشکیل دیواره سلولی در سریع ترین وضعیت قرار دارد. نکروزه شدن در گیاهان کند رشد ممکن است تا یک کلروز عمومی و قلابی شدن روبه پایین برگ های جوان پیشرفت کند. همچنین ممکن است برگ های جوان بد شکل ظاهر شوند. ممکن است سیستم ریشه ای یک گیاه رویارو با کمبود کلسیم ، قلوه ای ، کوتاه و به شدت منشعب باشد. کوتولگی شدید بر اثر کمبود کلسیم نیز ممکن است در صورتی که نواحی مریستمی گیاه قبل از بلوغ بمیرند اتفاق بیفتد.

نقش منیزیم و علائم کمبود آن

یون منیزیم در سلول های گیاهی نقش ویژه ای در فعال سازی آنزیم های دخیل در تنفس ، فتوسنتز و ساخت DNA و RNA دارند. همچنین منییزیم بخشی از ساختمان حلقوی مولکول کلروفیل است. یک علامت مشخصه کمبود منیزیم، کلروز بین رگبرگ های برگی است که ابتدا در برگ های پیرتر رخ می دهد، که علت آن تحرک زیاد این کاتیون است. این الگو کلروز به این دلیل رخ می دهد که کلروفیل دستجات آوندی برای مدت زمان طولانی تری در مقایسه با سلول های بین دستجات تحت تاثیر قرار نمی گیرد. در صورت گستردگی کمبود ، احتمال دارد برگ ها زرد یا سفید شوند. ممکن است نشانه دیگر کمبود منیزیم و پیری ریزش پیش از بلوغ برگ ها باشد.

علائم کمبود منیزیم

نقش کلر و علائم کمبود آن

عنصر کلر در گیاهان در قالب یون کلراید یافت می شود. این عنصر برای واکنش تجزیه آب در فتوسنتز که به واسطه آن اکسیژن تولید می شود مورد نیاز است. علاوه بر این ممکن است کلر برای تقسیم سلولی در برگ ها و ریشه ها ضروری باشد. گیاهانی که با کمبود کلر روبرو هستند دچار پژمردگی نوک برگ ها و متعاقب آن کلروزه شدن عمومی برگ ها می شوند. همچنین ممکن است برگ ها کاهش رشد نشان دهند. در نهایت ممکن است برگ ها به رنگ شبه برنزی در آیند. ریشه های گیاهان رویارو با کلر ممکن است از رشد بازماند و در نزدیکی نواحی راسی ریشه ضخیم شده باشند.

یون های کلر به شدت محلول هستند و عموما در خاک ها قابل دسترس هستند، زیرا کلر آب دریا از طریق باد به اتمسفر وارد شده و سپس از طریق باران به خاک باز می گردد. بنابراین کمبود کلر به ندرت فقط در گیاهان رشد یافته در زیستگاه های طبیعی یا کشاورزی، مشاهده می شود. اغلب گیاهان کلر را در غلظتی بالاتر از انچه برای کارکرد معمول خود نیاز دارند جذب می کنند.

نقش روی و علائم کمبود آن

تعدادی از آنزیم ها برای فعالیت خود به یون های روی نیاز دارند و ممکن است این عنصر برای بیسنتز کلروفیل در برخی از گیاهان هم ضروری باشد. کمبود روی با کاهش رشد بین گره ای به گیاهان با رشد روزت منجر می شود که در آنها برگ به شکل شعاعی در سطح و یا نزدیک به سطح زمین قرار می گیرند. ممکن است برگ ها کوچک و بدشکل هم باشند، و در حاشیه آنها ظاهر چین خورده پیدا‌ کند. ممکن است این علائم پیامد از دست دادن ظرفیت تولید کافی اکسین ایندول استیک اسید باشد. در برخی گونه ها ممکن است کلروز بین رگ برگی را در برگ های پیرتر نشان دهند و سپس نقاط نکروزه سفید گسترش یابند. ممکن است این کلروزه شدن بیانی از نیاز به روی برای سنتز کلروفیل باشد.

علائم کمبود عنصر روی

نقش سدیم و علائم کمبود آن

ممکن است گیاهانی که از مسیرهای ثبت کربن و ساز و کار اسید کراسولاسه بهره می برند به یون های سدیم نیاز داشته باشند. در این گیاهان یون سدیم برای باز سازی فسفواینول پیرووات یعنی ماده لازم برای کربوکسیلاسیون اولیه در مسیر های C4 و CAM حیاطی به نظر می رسد. در شرایط کمبود سدیم ، این گیاهان علائم کلروزه شدن نشان می دهند و حتی در تشکیل گل ناکام می مانند. برخی از گونه های C4 نیز از قرار گرفتن در معرض غلظت سدیم پایین سود میبرند. یون های سدیم از طریق افزایش گسترش سلول، رشد را تحریک می کنند و می توانند جایگزینی برای پتاسیم به عنوان یک ماده فعال اسمزی شوند.

منابع

  • کتاب کشت هیدروپونیک تالیف دکتر هاروارد رِش
  • http://www.grainsa.co.za/most-common-nutrient-deficiency-symptoms-in-maize
  • http://www.handyman.net.au/treat-nutrient-deficiencies-plants
  • http://www.saferbrand.com/hydro/cures-plant-nutrient-deficiencies

این مقاله برای شما مفید بود؟

با کلیک بر روی ستاره به این مقاله امتیاز دهید! (بالاترین امتیاز ستاره سمت چپ)

میانگین امتیاز 3 / 5. مشارکت کننده ها: 2

اولین نفری باشید که به این مقاله امتیاز میدهد!

اگر این مقاله را دوست داشتید و مفید بود ...

این مقاله رو در شبکه های اجتماعی به اشتراک بذار!

از این که این مقاله برایتان مفید نبود متاسفیم!

چگونه این مقاله رو بهبود بدیم؟

به ما بگو چطور بهتر شیم؟

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *