گلخانه

نکات مفید آبیاری در گلخانه

آبیاری قطره ای در کشت گلخانه ای

طرز عملکرد گلخانه­‌ها

گلخانه مکانی است محصور و سربسته که از آن در جهت تولید محصولات زراعی و محافظت از گیاهان در برابر دما و رطوبت زیاد و سایر عوامل محیطی استفاده می­‌گردد. گلخانه‌­ها معمولاً توسط یک شیشه یا پوشش پلاستیکی شفاف مجهز می‌­شوند، که این پوشش­‌ها امکان کنترل دقیق­‌تر محصولات زراعی مورد نظر و رشد مطلوب و بهینه آن­ها را فراهم می­‌کنند. این پوشش‌­ها باعث جلوگیری از انتقال گرمای تجمع یافته درون گلخانه و همچنین خروج برخی از اشعه­‌های مادون قرمز به محیط بیرون گلخانه می‌­شوند که در نتیجه این امر باعث انباشت گرما و افزایش دمای محفظه داخل گلخانه می‌­شود.

مزایای رشد و پرورش گیاهان در گلخانه

افزایش تولید

پرورش گیاهان در گلخانه این امکان را فراهم می­‌آورد تا شرایط بهینه و مطلوب برای توسعه و تولید چشمگیر محصولات کشاورزی بوجود آید.

افزایش عملکرد و بازدهی محصول

عملکرد محصول در واحد سطح بدست آمده از پرورش گیاهان در گلخانه در مقایسه با زمین زراعی باز سه برابر بیشتر است.

ریسک حداقل در تولید محصول

صدمات ناشی از عوامل اقلیمی به دلیل حفاظت گیاه در گلخانه به حداقل میزان خود می‌­رسد.

استفاده کارآمد از محصولات

بهینه‌­سازی در مقدار استفاده از آب و موادغذایی مورد نیاز برای هر مرحله از رشد و توسعه محصول توسط یک سیستم آبیاری کنترل شده و کارآمد و دقیق.

کنترل دقیق­‌تر آفات و بیماری­‌های گیاهی

سهولت در کنترل آفات و بیماری­‌های گیاهی به واسطه ایزوله کردن و جداسازی محصول از عوامل بیرونی و سیستم کنترل دقیق محصول.

امکان رشد محصول در همه فصول سال

کشت گلخانه­‌ای از عوامل محیطی بیرونی مستقل می­‌باشد، زیرا فاکتورهایی از قبیل دمای هوای سرد زمستانه و یا دمای هوای گرم تابستانه را کنترل می‌­کند، و این به دلیل پیاده‌­سازی سیستم­‌‌های مجزای گرمایشی، تهویه و خنک کننده در گلخانه می­‌باشد.

انواع گلخانه‌­ها برای تولید محصولات

در اسپانیا رایج­‌ترین محصول کشت شده در گلخانه‌­ها سبزیجات می‌­باشد که تقریبا 90 درصد مساحت گلخانه­‌ها را تشکیل می‌­دهد.

عوامل مهم در انتخاب سیستم آبیاری گلخانه­‌ای ایده­‌آل

سیستم آبیاری ایده­‌آل برای یک محصول گلخانه­‌ای تحت تاثیر عوامل مختلفی قرار دارد. از جمله:

  • نوع سازه گلخانه (نیاز آبیاری با توجه به مساحت و ارتفاع گلخانه متفاوت است)،
  • نوع بافت خاک (احداث حوضچه یا جویچه آبیاری در خاک شنی نسبت به خاک رسی مشکل‌­تر است)،
  • خاک­ورزی (با آماده‌­سازی خاک می‌­توان ساختار و ظرفیت نگهداری آب در خاک را بهبود بخشید)،
  • آب و هوا (بسته به منطقه یا فصل مورد نظر، بیشترین یا کمترین درجه حرارت به داخل محیط گلخانه نفوذ می­‌کند)، اگر چه سیستم­‌های کنترلی که دمای داخل گلخانه را تنظیم می­‌کند وجود دارند،
  • نوع محصول و وضعیت توسعه محصول در گلخانه (بسته به نوع محصول کشت شده و وضعیت توسعه آن در گلخانه به برخی از موارد نظیر آب مورد نیاز برای رشد محصول یا سایر موارد باید توجه داشت)،
  • رفتار و حرکت آب در خاک (بسته به نوع سیستم آبیاری مورد استفاده، در آبیاری بارانی توسط آبپاش‌­ها حرکت آب متمایل به پائین است در حالی‌که در سیستم آبیاری قطره‌­ای حرکت آب بیشتر متمایل به حرکت افقی می­‌باشد).
آبیاری قطره ای در گلخانه

رایج‌­ترین سیستم­‌های آبیاری مورد استفاده در گلخانه­‌ها

از سیستم آبیاری قطره‌­ای به منظور پخش و تزریق دقیق‌­تر آب و مواد غذایی مورد نیاز گیاه استفاده می­‌شود. در سیستم آبیاری قطره­‌ای دو مورد وجود دارد:

  1. قطره‌­چکان­ یکپارچه در خط که برای تعبیه قطره­‌چکان به کمک دست یا دستگاه لوله باید بریده شود.
  2. قطره‌­چکان روی خط (دریپر) که به کمک پانچ بر روی دیواره لوله نصب می­شود (یا قطره‌چکان دکمه­‌ای)

رایج‌­ترین گزینه در آبیاری گلخانه‌­ای استفاده از لوله قطره‌­چکان دار یکپارچه یا سیستم قطره‌­چکان یکپارچه در خط می­‌باشد (که این نوع سیستم قطره­‌چکان به تنهایی جبران کننده آب مورد نیاز گیاه نمی‌­باشد زیرا در این سیستم هیچ گونه تغییرات محسوسی در رطوبت خاک به دلیل تجمع و تراکم کشت محصولات گلخانه‌­ای اتفاق نمی‌­افتد)

مهم‌­ترین مزیت سیستم آبیاری قطره‌­ای صرفه­‌جوئی در مصرف آب و مواد غذایی می­‌باشد (زیرا با به­‌کارگیری این سیستم دقیقاً می‌­توان به رشد بهینه و مطلوب گیاه دست یافت) و علاوه­ بر آن، این سیستم بدون اینکه باعث ایجاد مانداب یا خشکی در خاک شود رطوبت ثابت در خاک را حفظ خواهد کرد.

آبیاری با لوله‌­های زیرزمینی در گلخانه­

یکی دیگر از سیستم­‌های آبیاری قطره‌­ای که در گلخانه‌­ها نیز رایج است آبیاری با لوله­‌های زیرزمینی می‌­باشد. این لوله­‌ها به طور خاص برای آبیاری در زیر زمین طراحی شده­‌اند که بخشی از آب و مواد غذایی را دقیقا به ریشه گیاه منتقل می­‌کنند، و در هر دو مقدار آب و مواد غذایی حتی صرفه‌­جویی بیشتری حاصل می‌­گردد و این به دلیل این است که آب و مواد مغذی درون خاک به راحتی تبخیر نشده و در زیر خاک باقی می‌­مانند. علاوه­ بر این در این نوع سیستم آبیاری امکان دسترسی و رسیدگی آسان­‌تر به زمین زراعی و امور مربوط به کشت و کار روزانه وجود دارد، از شکستگی و ایجاد شکاف در لوله‌­های آبیاری توسط جوندگان موجود در گلخانه جلوگیری به عمل می­‌آید و همچنین این نوع سیستم آبیاری به بهبود جنبه ظاهری و زیبایی شناختی گلخانه کمک می­‌کند.

سیستم آبیاری هیدروپونیک در گلخانه­

آبیاری هیدروپونیک به طور فزاینده و چشمگیری برای محصولات گلخانه‌­ا‌ی حائز اهمیت می­‌باشد. در این نوع سیستم آبیاری، آب از طریق سیستم لوله‌­های آبیاری میکرو، قطره­‌چکان‌­های پانچ شده روی خط (دریپر)، میکرولوله­‌ها و پایه­‌های نگهدارنده لوله آبیاری، آب مستقیماً به ریشه گیاه منتقل می‌­شود. آبیاری با سیستم هیدروپونیک برای محصولات با دقت کاشت بالا در نظر گرفته می‌­شود که این روش از ماندابی شدن جلوگیری می­‌کند. علاوه­‌بر این، نگهداری و رسیدگی به گیاه در این سیستم آسان­‌تر بوده و این نوع سیستم آبیاری امکان کشت ترکیبی محصولات زراعی، دبی بهینه جریان آب و مواد غذایی و دقت توزیع آن در گیاه را فراهم می‌­کند.

آبیاری با میکروآبپاش‌­ها

در آخر، سیستم آبیاری دیگری که از دقت کمتری برخوردار است اما درآبیاری گلخانه‌­ها نیز رایج می‌­باشد، آبیاری بوسیله میکروآبپاش‌­ها است. این نوع سیستم آبیاری از دقت کمتری برخوردار بوده و به دلیل این است که جریان آب توسط آن به ­صورت هوایی بوده و آب مورد نیاز گیاه را به صورت دقیق و کافی تامین نمی­‌کند.

این مقاله برای شما مفید بود؟

با کلیک بر روی ستاره به این مقاله امتیاز دهید! (بالاترین امتیاز ستاره سمت چپ)

میانگین امتیاز 3.8 / 5. مشارکت کننده ها: 9

اولین نفری باشید که به این مقاله امتیاز میدهد!

اگر این مقاله را دوست داشتید و مفید بود ...

این مقاله رو در شبکه های اجتماعی به اشتراک بذار!

از این که این مقاله برایتان مفید نبود متاسفیم!

چگونه این مقاله رو بهبود بدیم؟

به ما بگو چطور بهتر شیم؟

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *