باغبانی

روش و زمان چالکود پاییزه و زمستانه

پاشش کود در فصای بالای ریشه در زمستان

کود دهی درختان میوه در پاییز و زمستان

کود دهی درختان میوه در پاییز و زمستان امری بسیار مهم است. تمامی درختان پس از پایان فصل رشد و نمو و همزمان با آغاز فصل سرما نیازمند استراحت و تجدید قوا در جهت رشد و نمو مجدد در فصل بهار هستند. از این بین درختان مثمر به دلیل تولید میوه که برای گیاه امری بسیار انرژی بر است نیاز به مراقبت های بیشتری دارند. از میان مراقبت هایی که در فصل خواب درختان انجام می شود بی شک مهمترین مراقبت، استفاده از کودهای مناسب جهت افزایش راندمان گیاه در فصل آتی خواهد بود. در ادامه قصد داریم تا این کودها را که تحت عناوین مختلف نظیر کود چالکود، کود زیر و کود چاله ای شناخته می شوند، به شما عزیزان معرفی نمائیم.

نسخه صوتی مقدمه

چالکود چیست؟

اصولا به هر نوع کود شیمیایی و یا آلی که به هر طریق در عمق خاک مصرف می شود چالکود اطلاق می گردد. معمولاً کود های چالکود برای مصارف باغی و درختان مثمر مورد استفاده قرار گرفته و در خصوص کشت های زراعی بیشتر این کود ها با عنوان کود های پیش کشت شناخته می شود. چالکود انواع مختلفی دارد که در ادامه به آن ها اشاره خواهیم کرد.

چالکود کردن کود پای درختان در پاییز

ماهیت و ترکیب شیمیایی کودهای چالکود

تقریباً تمامی عناصری که برای رشد و نمو گیاه ضروری هستند در چالکود بایستی حضور داشته باشد. معمولاً درصد عناصر موجود در ترکیب چالکود به مراتب پایین تر از مقداری است که در فصول فعالیت درخت مورد استفاده قرار می گیرد. به طور کلی به دو طریق می توان از ترکیبات چالکود استفاده کرد. روش اول ترکیب دستی تمامی عناصر مورد نیاز گیاه و استفاده آن است در صورتی که در روش دوم از کودهای کامل گرانوله مخصوص چالکود که توسط تولید کنندگان کود فرموله شده است استفاده می شود.

هر دو این روش ها در جای خود کاربرد مناسبی دارند اما معمولا به دلیل اینکه بسیاری از باغداران بدون توجه به آنالیز شیمیایی خاک اقدام به مصرف چالکود می کنند روش دوم یعنی استفاده از ترکیبات آماده که در بازار تحت عنوان کود کامل گرانوله موجود است می باشد. اگر نیاز به خرید این دسته از کودهای آماده داشتید به بخش کودها مراجعه و یا با کارشناسان ما تماس حاصل فرمائید. در صورتی که خاک باغ آنالیز شده باشد و درصد عناصر آن مشخص باشد می توان با توجه به نیاز باغ به صورت دستی ترکیب چالکود را آماده و استفاده نمود.

کودهای شرکتی و آماده معمولاً دارای درصد های پایینی از سه عنصر نیتروژن، فسفر و پتاسیم (حداکثر تا 15 درصد)، مقادیر کمی از عناصر ریز مغذی به خصوص آهن، روی، منگنز، بر، مس و منیزیم (حداکثر تا 2 درصد)، گوگرد (حداکثر تا 20 درصد) و مواد آلی (حداکثر تا 30 درصد) هستند. این تعادل عناصر کمک می کند تا تمامی نیاز های گیاه در جهت اصلاح عناصر خاک در فصل فعالیت درخت ها برطرف گردد. در تولید دستی ترکیب چالکود نیز با توجه به کمبود های موجود در آنالیز خاک می توان از انواع نیترات ها (نیترات پتاسیم، نیترات آمونیوم، نیترات کلسیم)، انواع سولفات ها (سولفات آهن، سولفات روی، سولفات پتاسیم)، مواد حاوی فسفر (سوپرفسفات ساده و سوپر فسفات تریپل)، عناصر کلاته (کلات آهن، روی و منگنز)، گوگرد میکرونیزه و یا گرانوله بنتونیت دار، بوراکس و مولیبیدات سدیم با مقداری متناسب با کمبود آن عنصر در ترکیب چالکود استفاده کرد. معمولاً در یک ترکیب چالکود مناسب میزان نیتروژن در حداقل مقدار خود قرار دارد و معمولاً عناصر پتاسیم و فسفر درصد بیشتری از ترکیبات را به خود اختصاص داده اند. بیش بود میزان نیتروژن در ترکیب چالکود ممکن است سبب بروز مشکلاتی در فصل زراعی آتی شود، گل ریزی، میوه ریزی و حتی بیدار شدن خارج از فصل درخت از جمله این موارد مضر به شمار می آید.

میزان مصرف چالکود

میزان مصرف چالکود دستی مستقیماً مرتبط با نوع خاک شما و آنالیز موجود از آن متغییر است و حتی گاهاً لازم می شود تا بخشی از ترکیبات به دلیل بیش بود ان ماده در خاک حذف گردد. بنابراین در این مورد حتماً با متخصص تغذیه گیاهی و یا گیاهپزشک خود مشورت نمائید. اما در خصوص ترکیبات شرکتی و آماده مصرف، معمولاً میزان مصرف توصیه شده کود به ازای هر درخت و یا در سطح یک هکتار بر روی بسته بندی کود ذکر شده است. به هر حال در خصوص میزان استفاده به نکات ذیل توجه فرمائید.

  • میزان کود مصرفی وابستگی زیادی به نوع درخت شما دارد. به طور مثال درختان هسته دار نیاز کودی بالاتری نسبت به درختان میوه دانه دار دارند. همچنین مقدار چالکود استفاده شده برای درختان پیوندی پایه رویشی کمتر از درختان پایه بذری است.
  • سن درخت در میزان مصرف ترکیب چالکود اهمیت بالایی دارد. هرچه سن درخت بیشتر شود میزان مصرف ترکیب نیز بالاتر می رود. به طور مثال اگر برای یک نهال دو ساله میزان 2 کیلو چالکود به ازای هر درخت مصرف میشود بایستی برای یک درخت 10 ساله ده کیلو چالکود مصرف نمائید (به طور معمول میزان مصرف چالکود مطابق با سن درخت می باشد اما نباید از 10 کیلوگرم به ازای هر درخت تجاوز نماید).
  • میزان عناصر موجود در خاک نیز در میزان مصرف چالکود شما موثر است. هر چه زمین باغ شما حاصلخیز تر باشد بالطبع مصرف کودی آن پایین تر خواهد بود.
  • نوع خاک نیز عامل دیگر در این مورد است. هر چه خاک سبک تر و دارای مواد آلی بیشتری باشد میزان مصرف چالکود کاهش خواهد یافت.

استفاده از کود های حیوانی هنگام چالکود

جدای از مواد شیمیایی که برای تهیه چالکود استفاده می شود، باغداران می توانند برای بهبود اثر بخشی این ترکیب از کودهای دامی پوسیده، کود پرندگان تصفیه شده و نیز خاک سبک مانند شن و ماسه نیز استفاده کنند. استفاده از کودهای آلی مانند کود دامی و کود پرندگان علاوه بر افزودن به غنای شیمیایی ترکیب چالکود سبب سبک سازی خاک در ناحیه چالکود و افزایش کربن آلی در خاک نیز می شود. این عامل در نهایت به شما کمک می کند تا راندمان بهتری از ترکیب چالکود خود داشته باشید.

شن و ماسه بادی نیز برای خاک های سنگین و رسی بسیار مناسب هستند و سبب اصلاح جزئی بافت خاک می شوند. همچنین استفاده از این مواد همراه آبشویی ترکیب چالکود را بهبود بخشیده و اثر بخشی آن را نیز بیشتر می کند. اگر چالکود آماده و شرکتی شما فاقد مواد آلی بود می توانید از ترکیبات آلی گرانوله نظیر هیومیک اسید گرانوله به میزان نیمی از کود استفاده شده در چالکود بهره ببرید. هیومیک اسید علاوه بر اینکه جذب مواد مغذی چالکود را بالاتر می برند سبب بهبود بافت خاک باغ شما نیز خواهد شد.

حفره چاله جهت چالکود کردن

زمان مناسب چالکود در پاییز و زمستان

اگر از فرم دست ساز ترکیب چالکود استفاده می کنید، از آنجایی که مجموع ترکیبات یاد شده معمولا حلالیت بالایی در آب دارند و ممکن است با اولین آبیاری یا باران شسته شوند، بنابراین بهتر است که از آنها در اواخر فصل سرما و قبل از بیدار شدن درختان استفاده نمایید. اما استفاده از ترکیبات شرکتی و آماده گرانوله به خاطر ماهیت تولید و ماندگاری بیشتر آنها در اواسط پاییز تا اواخر فصل سرما امکان پذیر است.

این کودها معمولا به دلیل مواد همراه گرانول کننده حلالیت کمتری در آب داشته و بنابراین آبشویی پایین تری نیز دارند، بنابراین مواد مغذی خود را در مدت زمان بالا تری آزاد کرده و اثر خود را دیرتر نمایان می کنند.

نحوه اجرای عملیات چالکود

طریقه استعمال کودهای چالکود کاملا بستگی به شرایط باغ، نوع و سن درختان ، نحوه کشت درختان و سیستم آبیاری باغ شما دارد. اما چیزی که اصولا حائز اهمیت است قرار دادن ترکیب کودی در فاصله اندک از ریشه های فعال گیاه است به نحوی که در تماس با رطوبت خاک بوده که بتواند به تدریج در آب حل و از طریق گیاه جذب شود. در واقع در خصوص چالکود به اصطلاح به دنبال نزدیک کردن لقمه به دهان گیاه هستیم !

به این منظور توجه به اندام هوایی درخت (شاخه سار یا تاج درخت) از اهمیت بالایی برخوردار است. در اکثر قریب به اتفاق درختان ریشه های فعال گیاه که در جذب آب و مواد مغذی بیشترین نقش را دارند، درست در زیر آخرین شاخه های جانبی قرار گرفته اند. بنابراین بهترین نقطه برای حفر چاله زیر قسمت بیرونی تاج درخت می باشد. اما اگر ناحیه زیرین تاج درخت را به شکل یک دایره در نظر بگیریم بهترین جفت-نقطه ای که میتئانیم برای حفر پیدا کنیم در مسیر جریان آب آبیاری است. در صورتی که آبیاری به شکل قطره ای طراحی شده بود می توانید نزدیک ترین قطره چکان را انتخاب و شروع به حفر زمین کنید. در آبیاری های بارانی یا غرقابی تفاوتی در انتخاب محل مناسب وجود نداشته و می توانید کلیه نقاط ممکن را انتخاب کنید.

فضای ریشه جهت مشخص کردن چالکود

توجه کنید که برای چالکود حداقل نیاز به دو نقطه متقابل با هم (زاویه 180 درجه) جهت حفر خواهیم داشت. حفر چاله ای به عمق 60 سانتی متر برای اجرای چالکود در اکثر درختان مناسب و کافی است اما اگر درخ شما در سه سال ابتدایی کاشت خود است می توانید از عمق های کمتر (حداقل 30 سانتی متری) استفاده نمایید.

نحوه پر کردن چالکود

هنگام حفر چاله دقت کنید تا ریشه های درخت را مشاهده کنید در غیر این صورت به احتمال زیاد نقطه مناسبی جهت حفر انتخاب نکرده اید. اگر دو درخت متوالی در یک حفره مشترک بودند، مشکلی نیست و می توانید از آن حفره مشترکاٌ استفاده کنید، اما دقت کنید که میزان کود در حفره را دو برابر نکنید چون احتمال مسمومیت و آسیب دیدگی ریشه ها در این حالت بسیار بالاست.

در پر کردن حفره بهتر است ابتدا از کود دامی استفاده کرده سپس در لایه میانی مقدار مورد نظر از ترکیب چالکود را اضافه کنید و در نهایت مجدد لایه بالایی را با کود حیوانی پوسیده پر کنید. دقت کنید که همواره بهتر است تا چاله های ایجاد شده توسط خاک پر و بسته شوند.

در عملیات چالکود می توانید به جای حفر حفره برای هر درخت به صورت ردیفی کار کنید و با ایجاد یک یا دو شیار طولی در یک یا دو طرف درختان اقدام به کودریزی نمایید. این روش برای باغاتی که آبیاری غرقابی یا شیاری دارند و یا دسترسی به دستگاه نهر کن مناسب دارند ایده آل است.

آبیاری پس از انجام چالکود

اگر عملیات چالکود در پاییز انجام گرفته است معمولا نیازی به آبیاری درختان نیست اما اگر چالکود را در اسفند ماه انجام می دهید بهتر است آبیاری مختصری نیز داشته باشید. آبیاری در پاییز از این جهت ضرورتی ندارد که ترکیب چالکود معمولاٌ با بارش های موجود ترکیبات خود را آزاد کرده و اثر خود را اعمال می کنند.

ایجاد شیار ممتد برای چالکود کردن باغات

فواصل تکرار عملیات چالکود

از آنجایی که کودهای مورد استفاده در چالکود به خصوص انواع شرکتی آن در دسته کودهای با رهایش کند می باشند بنابراین از زمان مصرف تا اتمام ذخایر آنها زمان بالایی صرف خواهد شد. به طور معمول چالکود در باغات هر یک سال در میان انجام می شود که البته این موضوع بیشتر به دلیل صرفه جویی در هزینه های باغداری است. در هر صورت اگر چالکود هر سال تکرار شود نتیجه به مراتب بهتر و اثر بخش تر خواهد بود به طوری که هزینه های تامین و اجرای آن نیز قابل چشم پوشی است. در صورت نیاز به تکرار عملیات چالکود در سال های دیگر سعی کنید تا از چاله های قدیمی مجدد استفاده نکنید و اقدام به دفن چالکود در چاهک های جدید نمایید. این کار راندمان چالکود را به مراتب بالاتر خواهد برد.

مزایای استفاده از چالکود

  • تضمین تامین مواد مغذی با شروع فصل فعالیت درخت.
  • کاهش گلریزی و افزایش تعداد شکوفه ها.
  • تقویت عمومی گیاه و نیاز کمتر کودی طی فصل آتی.
  • افزایش حجم ریشه در مقایسه با درختان تیمار نشده.
  • کاهش اثر استرس های محیطی به گیاه تیمار شده.
  • اصلاح جزئی بافت خاک ریزوسفر.

جمع بندی و نتیجه گیری

استفاده به موقع و مناسب از ترکیبات چالکود ضامن فصلی پربار در سال زراعی آتی برای باغات شما خواهد بود. استفاده از چالکود چه به صورت فرمول دستی ایجاد شده ناشی از آنالیز خاک و چه به صورت فرموله شده توسط شرکت های تولید کننده کود به خوبی می توانند سبب افزایش تولید محصول درختان گردد. گرچه استفاده از چالکود به تنهایی برای تغذیه گیاه کافی نیست اما به عنوان یکی از مراقبت های سالیانه درختان به شمار می رود و حذف آن راندمان تولیدی درختان مثمر را به شدت می کاهد.

 در صورت نیاز به مشاوره و راهنمایی بیستر در خصوص نحوه استعمال و تهیه ترکیبات چالکود با مشاورین ما تماس حاصل فرمائید.

این مقاله برای شما مفید بود؟

با کلیک بر روی ستاره به این مقاله امتیاز دهید! (بالاترین امتیاز ستاره سمت چپ)

میانگین امتیاز 3.3 / 5. مشارکت کننده ها: 35

اولین نفری باشید که به این مقاله امتیاز میدهد!

اگر این مقاله را دوست داشتید و مفید بود ...

این مقاله رو در شبکه های اجتماعی به اشتراک بذار!

از این که این مقاله برایتان مفید نبود متاسفیم!

چگونه این مقاله رو بهبود بدیم؟

به ما بگو چطور بهتر شیم؟

4 دیدگاه در “روش و زمان چالکود پاییزه و زمستانه

  1. سحر جباری گفت:

    بسیار جامع و مفید بود

    1. سلام
      ممنون از ثبت نظرتان
      خوشحالیم که مفید بوده است

  2. مسعود گفت:

    بهترین و مفیدترین با کیفیت‌ترین کود پاییزی ( چال کود ) جهت درختان گیلاس ، آلبالو و گردو کدام هستن ، اگر راهنمایی نمایید بسیار سپاسگزارم

    1. با سلام
      میتوانید از کود های فلورا استفاده کنید. برای اطلاعات بیشتر با ما تماس بگیرید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *