برنامه کودی کاشت بذر تا مرحله نشاء

تغذیه نشاء و کود دهی به نشاء قبل از انتقال آن به زمین از عوامل بسیار مهم در افزایش محصول است. برخی از کشاورزان معتقدند که اگر از ابتدا نشاء قوی و سالمی داشته باشند تا پایان دوره کشت خود هیچ مشکلی نخواهند داشت و به بهترین عملکرد دست خواهند یافت. اگرچه این تصور همیشگی […]

تغذیه نشاء

تغذیه نشاء و کود دهی به نشاء قبل از انتقال آن به زمین از عوامل بسیار مهم در افزایش محصول است. برخی از کشاورزان معتقدند که اگر از ابتدا نشاء قوی و سالمی داشته باشند تا پایان دوره کشت خود هیچ مشکلی نخواهند داشت و به بهترین عملکرد دست خواهند یافت.

اگرچه این تصور همیشگی نیست ولی در اکثر اوقات صحیح است، در واقع زمانی که بذر در یک محیط ایده­ آل از هر نظر رشد می­‌کند و به یک نشاء قدرتمند تبدیل می­‌شود در مراحل بعدی زندگی خود می­تواند با بسیاری از ناملایمات که ممکن است به خاطر شرایط محیطی و یا مدیریت غلط ما ایجاد شود مقابله کند و این مشکلات را پشت سر بگذارد در حالی‌ که اگر ضعیف باشد به‌ سرعت آسیب خواهد دید، در واقع آفات و بیماری­ها گیاهان ضعیف و ناتوان را ترجیح می­دهند و بیشتر به آن‌ها حمله می­کنند.

به‌طور کلی بذر مواد غذایی مورد نیاز برای جوانه‌زنی را در خود ذخیره دارد، به این توانایی جوانه‌زنی، قوه نامیه گفته می­شود که میزان آن در ارقام مختلف متفاوت است. البته این توانایی زمانی می‌تواند بروز یابد که شرایط محیطی (رطوبت، نور و دما) نیز محیا باشد و در صورت آماده نبودن شرایط بذر تا آماده شدن شرایط در حالت رکود باقی خواهد ماند. اگر به هر دلیلی مواد غذایی بذر برای جوانه ­زنی مناسب کافی نباشد بذر برای جوانه ­زنی با مشکل مواجه خواهد شد و ما می­توانیم با تغذیه این کمبود را جبران کنیم و سرعت و کیفیت جوانه ­زنی را افزایش دهیم.

برای دستیابی به نشاء سالم و قوی علاوه بر محیط رشد مناسب به یک برنامه تغذیه‌ای عالی نیاز داریم. در این مقاله به تغذیه گیاهی از کاشت بذر تا انتقال نشاء به زمین اصلی خواهیم پرداخت.

اصول کاشت بذر

قبل از شروع به کاشت بذر باید اطمینان حاصل کنیم که بذرها عاری از آفات و بیماری­ها باشند و اگر از این موضوع مطمئن نیستیم باید با قارچ­کش­ های مناسب آن‌ها را بذر مال کنیم و می­توانیم از حشره‌کش‌هایی مثل دیازینون پودری نیز برای بذرمال کردن استفاده کنیم.

برای جوانه ­زنی بهتر می­توانیم از کودهای کامل مناسب بذرمال مثل تریتوسید استفاده کنیم این کودها شامل عناصری چون روی، نیتروژن، آهن، اسیدهای آمینه و … هستند، این عناصر باهم میکس شده محلولی از آن‌ها تهیه می­شود که بذرها را با آن بذرمال کرده و حدود ۲۴ ساعت می­گذارند تا خشک شوند، این کار برای کاشت آسان بذر با دست یا دستگاه بذرکار صورت می­گیرد. ازآنجاکه در محلول فوق عنصر روی نقش تعیین کننده تری دارد در صورت در دسترس نبودن کود کامل می‌توانیم از روی به‌ تنهایی برای بذرمال کردن استفاده کنیم و بذر بقیه مواد را از ذخایر خود تأمین خواهد نمود.

ترکیب کوکوپیت و پرلیت

در زمان کاشت می­توان از سینی‌های نشاء استفاده کرد که بهتر است با ۵۰ درصد کوکوپیت و ۵۰ درصد پرلیت پر شوند و البته قبل از کاشت باید ضدعفونی شده باشند.

برای انتخاب سینی نشاء مناسب باید به عوامل زیادی توجه کنیم مثلاً اگر نشاء موردنظر ما دارای حجم نهایی زیادی خواهد بود، باید در سینی ­هایی کشت شود که تعداد حفره‌های آن کمتر و اندازه آن‌ها بزرگ‌تر است ولی اگر این نشاء از قیمت پایینی برخوردار باشد ممکن است کاشت آن در حفره‌های بزرگ و درنتیجه استفاده از سینی‌های بیشتر از نظر اقتصادی به‌صرفه نباشد و ما ناچار باشیم از سینی دارای حفره‌های کوچک‌تر استفاده کنیم. به‌هرحال باید با بررسی عوامل مختلف مثل نیاز گیاه، فضای در دسترس، وضعیت بازار و … سینی مناسب کشت را انتخاب کنیم.

سینی کشت

تغذیه نشاء در مراحل مختلف رشد گیاه

باید توجه داشته باشید که بذر حتی با آبیاری و بدون استفاده از هیچ کودی قادر به رشد است، ولی مواد غذایی که در ادامه توصیه خواهد شد در افزایش تولید و کیفیت محصول نهایی بسیار اثرگذار خواهد بود.

اولین آبیاری پس از کشت بذر

برای اولین آبیاری بهتر است از هیومیک اسید مایع استفاده کنیم، می‌توانیم کودهای فسفر بالا و کود آهن را نیز بکار ببریم. در طول دوره نشائی ۲ تا ۳ بار از کود روی باید استفاده کنیم.

تغذیه نشاء
کوددهی بذر
تغذیه نشاء و کوددهی نشاء
جوانه بذر کاهو

مرحله ۲ تا ۳ برگی نشاء

زمانی که گیاه علاوه بر برگ­های لپه‌­ای ۲ تا ۳ برگ ایجاد کرد می‌توانیم از کود نیتروژن استفاده کنیم، البته باید توجه داشت که مصرف نیتروژن در این زمان باعث تسریع رشد نشاء می­شود که مدیریت زمان انتقال نشاء و آماده‌سازی زمین اصلی در آن تأثیرگذار است.

نشاء کاهو

تغذیه نشاء قبل و بعد از انتقال نشاء

از اسیدآمینه علاوه بر مرحله کاشت یک‌بار در میانه رشد نشائی و یک‌بار هم در انتهای مرحله نشائی، سه روز قبل از انتقال به زمین اصلی برای جلوگیری از تنش (شوک به خاطر جابجایی) استفاده می‌کنیم. اطلاعات بیشتر: نقش اسیدآمینه در گیاه

کود فسفر بالا (جهت توسعه ریشه) چهار تا پنج بار در طول دوره رشد بهتر است استفاده شود، پتاسیم نیز در اواخر دوره نشائی (یک هفته قبل از انتقال) به میزان خیلی کم برای مقاوم‌سازی گیاه مناسب است.

آهن نیز باید یک هفته قبل از انتقال به زمین اصلی استفاده شود. می‌توانیم برخی ریزمغذی‌ها و کود نیتروژن را در دوره نشائی با محلول‌پاشی تأمین کنیم.

بهتر است از کودهای مناسب ریشه‌زایی نیز در تغذیه نشاء سه بار (اول، وسط و انتهای دوره) استفاده کنیم. برای افزایش قطر، سفت شدن ساقه و پهن شدن برگ‌های نشاء نیز می­توان پس از مرحله دو تا سه برگی از نیترات کلسیم استفاده کرد. در طول دوره رشد بهتر است ۳ تا ۴ بار هم از جلبک دریایی استفاده کنیم. اگر در طول رشد برگ­ها روبه زردی برود می­توان از سولفات منیزیم استفاده نمود.

تغذیه نشاء

نکته: در طول مراحل رشد با استفاده از محلول‌هایی که pH آب را کنترل می‌کنند باید pH آب را در محدوده مناسب حدود ۶ (۵.۸ تا ۶.۵) حفظ نمود. در محلول‌پاشی‌ها نیز باید pH آب کنترل شود.

نکته: برای نشاکاری، باید از آب دارای EC مناسب (کمتر از ۰.۵) استفاده نمود. اگر EC آب بالاتر از ۱ باشد باید از آب‌شیرین‌کن استفاده کنیم.

انتقال نشاء به زمین اصلی

سه روز قبل از کاشت نشاء در زمین اصلی باید از یک اسیدآمینه خوب که به کیفیت آن اطمینان داریم به‌صورت محلول‌پاشی استفاده کنیم. اگر در کنار اسیدآمینه از جلبک دریایی هم استفاده کنیم کمک‌کننده خواهد بود.

ضد عفونی خاک قبل از کشت نشاء

قبل از کشت باید زمین را با قارچ‌کش مناسب (قارچ‌کش‌های عمومی، اسیدها، پرسیدین) ضدعفونی کنید، استفاده از دیازینون پودری هم برای مبارزه با کرم­ها و حشرات خاکزی توصیه می­شود.

کود مورد نیاز پس از انتقال نشاء

بعد از کاشت نشاء در زمین اصلی دوباره در آب اول بهتر است از هیومیک اسید، کودهای فسفر بالا و روی (بنابر نظر مشاور) استفاده شود و این کوددهی دو تا سه بار تکرار شود. در این مرحله بهتر است یک‌بار هم از کودهای مناسب ریشه­ زایی استفاده کنید. پس‌ از این مرحله بر اساس نوع گیاه و شرایط محیطی باید به گیاه بین ۷ تا ۱۴ روز خشکی داد. بعد از این دوره برنامه غذایی گیاه تغییر خواهد نمود، در مقالات بعدی به‌طور مفصل در مورد تغذیه گیاهی در زمین اصلی صحبت خواهیم نمود.

کشت نشاء در مزرعه

کشت صحیح نشاء

اگر انتهای ریشه‌ها در هنگام کشت نشاء خمیده (J شکل) شود، می‌تواند استقرار سریع گیاه را با مشکل مواجه سازد و درنتیجه رشد آن را به تأخیر بیندازد، اگر نشاها دارای سیستم ریشه بلند باشند بهتر است به‌جای قطع ریشه، ریشه‌ها را به‌صورت (L) در داخل شیار قرار داد.

آرایش شاخ و برگ و ریشه

اگرچه این روش معمولاً به‌درستی اجرا نمی­شود و اکثر اوقات باعث آسیب به گیاه می‌شود ولی بعضی اوقات می‌تواند مفید باشد.

هدف از این کار کاهش برگ­ هایی است که مقدار زیادی آب را از دسترس گیاه خارج می­کنند، اگرچه با این کار مقداری از سطح فتوسنتز کننده گیاه کاسته می­شود ولی بقیه بخش­های فتوسنتز کننده دوباره مواد غذایی را تولید و آن را بین ریشه و برگ­ها تقسیم می­کنند و با این روش نسبت ریشه­ ها به اندام هوایی افزایش می­یابد.

در برخی مواقع نیز به خاطر به تأخیر افتادن زمان نشاکاری ما مجبور به آرایش شاخ و برگ گیاه هستیم تا بتوانیم آن را برای مدت بیشتری به­ صورت نشاء در گلخانه نگهداری کنیم.

مدیریت آفات و بیماری‌ها در گلخانه

رطوبت و گرمای درون گلخانه می­تواند یک محیط ایده ­آل برای توسعه بیماری­های گیاهی ایجاد کند.

بیماری های قارچی گیاهی

برای نشاکاری علاوه بر اینکه باید بذرها و سینی­ های کشت استریل باشند، به خاطر حساسیت نشاء در طول رشد آن باید هر هفته یا هر دو هفته یکبار از قارچ‌کش‌های مناسب (مثل تیوفانات، کاپتان، ایپردیون+کاربندازیم (رورال تی اس)، متالاکسیل و مانکوزب) خصوصاً برای ریشه استفاده نمود، در این مورد باید بر اساس وضعیت گیاه و نظر کارشناس خود اقدام نمایید.

اطلاعات بیشتر: ۵ بیماری مهم و احتمالی نشاء گلخانه ای

رعایت اصول محلول پاشی

باید توجه داشته باشید که پس از آبیاری یا محلول­ پاشی گیاهان به مدت زیادی مرطوب نمانند و همیشه رطوبت نسبی محیط گلخانه را در یک حد پایین کنترل کنید تا بتوان از گسترش بیماری­ها جلوگیری کرد. رعایت اصول بهداشتی توسط کارگران نیز در این دوران ضروری است.

اگر دوست دارید ادامه این مقاله را بخوانید به کود دهی و نگهداری پس از کاشت نشاء در زمین اصلی سری بزنید.

ویرایش : مهندس هوشنگ قهاری

این پست برای شما مفید بود؟

با کلیک بر روی ستاره به این مقاله امتیاز دهید! (بالاترین امتیاز ستاره سمت چپ)

میانگین امتیاز ۴.۱ / ۵. مشارکت‌کننده‌ها: ۸۱

اولین نفری باشید که به این مقاله امتیاز می‌دهد!

اگر این مقاله را دوست داشتید و مفید بود ...

این مقاله رو در شبکه های اجتماعی به اشتراک بذار!

از این که این مقاله برایتان مفید نبود متاسفیم!

چگونه این مقاله رو بهبود بدیم؟

به ما بگو چطور بهتر شیم؟

منتظر دیدگاه شما هستیم! ارسال دیدگاه
20 دیدگاه پرسش و پاسخ خود را درباره این مطلب ارسال کنید!
  1. شریعت
    ۱۴۰۰/۰۲/۰۳

    سلام جناب مهندس
    خیلی ممنون از مطالب مفیدتون.
    اگر بستر کشت نشا گوجه پیت ماس و پلیت باشد آیا نیاز به کوددهی هست؟
    بهترین بستر برای نشا گوجه چیه؟خیلی نظرای متفاوتی تو مقالات وجود دارد و من نمیدونم دقیقا کدوم و با چه درصدی بهتر است.
    و برنامه ای برای کود نشا دارید؟

    • حافظ بهاری
      ۱۴۰۰/۰۲/۰۵

      سلام
      بهترین بستر که در گلخانه‌ها استفاده می‌شود کوکوپیت و پرلیت به نسبت مساوی هست. این بستر هیچ ماده غذایی ندارد و باید با برنامه غذایی جلو بروید. برای دریافت برنامه کودی در واتساپ ۰۹۱۲۹۴۰۵۰۴۱ پیام دهید.

  2. امین خلیفه
    ۱۴۰۰/۰۱/۱۱

    ممنون از بیانات مفید مهندس جان لطفا کنید یک برنامه تغذیه نشاء گوجه فرنگی در گلخانه برام بفرستید ممنون میشم

    • حافظ بهاری
      ۱۴۰۰/۰۱/۱۲

      سلام
      ممنون از نظر شما
      لطفا برای دریافت برنامه کودی نشا به شماره ۰۹۱۲۹۴۰۵۰۴۱ در واتساپ پیام ارسال کنید.

  3. معین
    ۱۴۰۰/۰۱/۰۴

    سلام خسته نباشید من نشا گوجه داخل(کوکوپیت و پرلیت)کاشتم ولی الان بعد ۱۵ روز که جوانه زدند احساس میکنم سبزی خودشون رو از دست دادن و زرد شدند شما چه تقویتی پیشنهاد میکنید
    اگر امکانش هست برنامه غذایی نشا رو برام بفرستید

    سپاس

    • حافظ بهاری
      ۱۴۰۰/۰۱/۰۵

      سلام
      کوکوپیت و پرلیت هیچ مواد مغذی ندارد، کودهای مهم در همین مقاله شرح داده شده‌اند.
      برای دریافت برنامه غذایی نیز می‌توانید به واتساپ ۰۹۱۲۹۴۰۵۰۴۱ پیام ارسال کنید.

  4. مهدی عابدینی
    ۱۳۹۹/۱۱/۲۷

    سلام آقای مهندس. سپاس از مطالب خوبتون. لطف می کنید بفرمایید اسید هیومیک ، کود فسفر بالا و آهن رو با چه دزی باید مصرف کرد (چند در هزار)؟ بسیار سپاسگزارم.

    • حافظ بهاری
      ۱۳۹۹/۱۱/۲۹

      سلام
      مقدار مصرف هر کود بسته به نوع فرمولاسیون و شرکت تولیدکننده روی برچسب بسته‌بندی کودها ذکر شده و موضوعی نیست که عمومیت داشته باشد.

  5. محمد صدیق کهن پور
    ۱۳۹۹/۱۱/۱۰

    سلام وقت بخیر
    برای اینکه ساقه نشا رشد نکنه زیاد ولی شاخه ها رشد زیادی داشته باشند باید چکار کرد؟

    • حافظ بهاری
      ۱۳۹۹/۱۱/۱۱

      سلام
      کودهای روی و نیترات کلسیم این کار رو انجام میدن

  6. مالک
    ۱۳۹۹/۰۵/۰۷

    سلام خسته نباشید
    من حدود ۲۰ بذر فلفل ریختم یه نمونه بذر دستی و یک نمونه پاکتی
    رشد نشاها متفاوته حتی خود پاکتی ها رشد یکسان‌ندارن ، از هیچ کودی هم استفاده نکردم
    برگ و ساقه نشا نازکه

    • حسام بهاری
      ۱۳۹۹/۰۵/۰۷

      سلام
      کاملا طبیعی هست چون خصوصیات ژنتیکی بیشترین تاثیر رو بر روی مراحل رشد گیاه دارند و اگر عملکرد یکنواخت می خواهید نباید از بذور مختلف استفاده کنید
      در هر حال اگر نشاء هنوز به مرحله ۶ برگی نرسیده، کود فسفر بالا استفاده کنید تا ریشه قوی شود و برای تقویت بهتر گیاه، محلول پاشی کلسیم و
      استفاده از آمینو اسید، استفاده از فولویک و هیومیک اسید و محلول پاشی آهن توصیه میشود.

      • m.khozin40
        ۱۴۰۰/۰۲/۰۲

        سلام دوهفته ای میشه بذر گل کاشتم الان دوبرگی شده.رشدش کمه ساقهاش
        نازکه برای بهتر رشد کردن چکار کنم ممنون میشم پاسخ دهید

        • حافظ بهاری
          ۱۴۰۰/۰۲/۰۵

          سلام
          بذور گل‌ها معمولا دیر رشد هستند و فعلا نور و آب کافی را تامین کنید و عجله نکنید و بگذارید بصورت طبیعی رشد کند.

  7. علی طالبی بیدهندی
    ۱۳۹۹/۰۴/۰۳

    سلام
    ضمن تشکر از مطالب مفید ، لطفا کود مناسب برای بذرها برای تولید نشاء را هم معرفی کنید ممنون

  8. محمد صدیق کهن پور
    ۱۳۹۹/۰۲/۳۰

    سلام
    برای قطور شدن ساقه نشا و پهن شدن سطح برگ از چه کودی باید استفاده نمود؟

    • حافظ بهاری
      ۱۳۹۹/۰۲/۳۱

      سلام
      توی شرایط نور کم و مصرف نیتروژن بالا نشاء علفی و ساقه نازک میشود. برنامه کودی نشاء رو براتون میفرستیم بر اساس اون پیش برید. بعد از رسیدن قطر و ارتفاع ساقه و تراکم ریشه به حد استاندارد، باید نشاء از گلخونه خارج شود و در معرض نور آفتاب قرار بگیرد تا دیگه رشد علفی نداشته باشد و اصطلاحا ساقه سفت کند.
      پیام در واتساپ ارسال کنید تا برنامه غذایی برایتان ارسال شود.
      از محلول پاشی کلات کلسیم، هر هزار متر ۳۰۰ گرم
      محلول پاشی N36 ، هر هزار متر ۱۵۰ تا ۲۰۰ سی سی

  9. مریم
    ۱۳۹۸/۱۱/۲۰

    سلام اقای مهندس وقتتون بخیر .
    شرمنده یه سوالی داشتم از خدمتتون
    برای نشا خیار و گوجه اگر به اب آبیاری اشتباهی به جای ۴۰ گرم آهن پروفیت ، ۴۰۰ گرم مخلوط بشه در ۱۰۰۰ لیتر آب ….
    چه تبعاتی میتونه داشته باشه ….
    البته حدود ۳۰ درصد از آب تانکر رو خالی کردیم و اب شیرین اضافه کردیم بهش .

    ۱٫۵ کیلو اوره فسفات .
    ۱٫۵ کیلو ۲۰ ۲۰ ۲۰
    ۱٫۵ لیتر هیومیک اسید
    هم با کود آهن ۴۰۰ گرم مخلوط کرده اند ….

    سوالم اینه آیا مشکلی برا نشا ها پیش می آید یا نه …..

    البته بعد از اختلاط حدود ۳۰ درصد مخلوط تانکر رو خالی کردیم و اب شیرین اضافه کردیم …
    ممنون میشم راهنمایی بفرمائید

    • حافظ بهاری
      ۱۳۹۸/۱۱/۲۱

      با سلام
      آبشویی انجام دهید و فعلا تا کنترل کردن ای سی EC فقط هیومیک و فولویک استفاده شود. برای راهنمایی بیشتر میتوانید با مهندس مقدم تماس بگیرید ۰۹۱۲۱۴۴۸۰۴۷

دیدگاه خود را ارسال کنید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*
*

شروع گفتگو در واتساپ
1
پشتیبانی آنلاین در واتس اپ
سلام 👋
برای مشاوره در زمینه کشاورزی، موارد زیر را در یک پیام ارسال کنید تا در اسرع وقت پاسخگوی شما باشیم 😊:
۱- عکس واضح از وضعیت گیاه
۲- میانگین دما و رطوبت منطقه
۳- تغذیه های اخیر
۴- آنالیز آب و خاک در صورت موجود بودن
۵- ارقام کاشته شده
۶- مساحت کاشت
در غیر اینصورت درخواست خود را با مشخصات کامل ارسال نمایید

صفحه شما: برنامه کودی کاشت بذر تا مرحله نشاء
لینک: https://abanagri.com/how-to-grow-seed-and-transplanting

تجارت سبز آبان